Zeytin ve Zeytinyağı Kültürü

Zeytin, Akdeniz ikliminin hakim olduğu ülkelerde yaygın olarak yetişir. Türkiye’de ise Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde zeytin üretimi yapılmaktadır. Bursa’da özellikle Gemlik, Mudanya, İznik, Orhangazi ve Karacabey ilçelerinde doğal olarak yetişen yabani zeytin türleri (deli zeytin, çopal zeytin) ile “çelebi” adı verilen zeytin ağaçlarından zeytin ve zeytinyağı elde edilir. Bölgede faaliyet gösteren zeytin kooperatifleri ve tarım birlikleri, üretimi geliştirmek için çalışmalar yürütmektedir. Zeytin, taze olarak yenemeyen bir meyve olduğundan, Bursa’da hasat döneminde (Ekim ayı) çeşitli işlemler uygulanır: zeytin basılır, çizilir, kırılır, salamura yapılır ve sele zeytini hazırlanır. Zeytin ve zeytinyağı kültürü, Bursa’nın geleneksel konut mimarisine de yansımıştır. Evlerin alt katlarında veya giriş katlarında, zeytin ve zeytinyağının depolandığı “mağaza” ya da “mahzen” adı verilen, zeytin kuyuları bulunan özel bölümler yer alır.