Mahinur Makar; S.S. Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı

Yol, bir harf gibi kıvrılıyor.

Aşağıdan, şehirden dağa doğru baktığınızda o ilk keskin zikzak bir "Z" harfini andırır. Çoğu insan onu böyle hatırlar; Z yolu.

Bu yolu yeterince takip ederseniz, Bursa'nın gürültüsü yavaş yavaş arkanızda kalmaya başlar. Trafik hafifler. Havası değişir. Yeşilin tonu derinleşir. Yol daralır, tırmanır, usulca inat eder.

Ve sonra Zeyniler'e varırsınız.

Şehre bu kadar yakın olup da bir o kadar uzak hissettiren o köye.

Çoğu insan buraya bir roman yüzünden gelir.

Reşat Nuri Güntekin bir zamanlar köyün girişindeki Seyirtepe'de durmuştu; bir tarafı o uçsuz bucaksız Bursa ovasına açılan, diğer tarafı dağa yaslanan o tepede. Manzaradan öylesine etkilenmişti ki, Çalıkuşu'nu burada yazmaya başladı. Söylenenlere göre ilhamını "Feride Teyze" olarak bilinen bir köylü kadından alan romanın kadın kahramanı Feride, sonrasında Türk edebiyatının en sevilen karakterlerinden birine dönüşecekti.

Ancak Zeyniler sadece edebiyattan ibaret değildir.

O, aynı zamanda bir göçtür. Bir hafızadır.

Köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Ahıska'dan gelen beş kardeş tarafından kuruldu. İlk adı Beşevler'di. Önce Çekirge'de, o zamanlar bataklık olan bir bölgeye yerleştirildiler. Sıtma çocuklarını aldı. Daha yüksek bir yer aradılar ve onlara memleketlerini hatırlatan bu dağ yamacını buldular. Taşları elleriyle temizlediler. Kayaları oyarak sekiler açtılar. Ve burada kaldılar.

Burada hayat hiçbir zaman kolay olmadı. Bir zamanlar yola sadece eşek veya at sırtında çıkılabiliyordu. Zamanla bazı aileler iş, okul ve sanayi için aşağıya, şehre taşındı. Ama köy, inatçı bir güzelliğe sahip bir yayla olarak hep yerinde kaldı.

Ve 2015 yılında burada yeni bir şey başladı.

Çalıkuşu Kadın Kooperatifi.

Bu isim bir tesadüf değildi.

2017'den beri hizmet veren mütevazı bir belediye binasının içinde, yaklaşık kırk üyesi ve on kadar aktif gönüllüsü olan bir grup kadın, hafızayı emeğe ve kazanca dönüştürmeye karar verdi.

İçeri adım attığımda bir işletmeye giriyormuşum gibi hissetmedim.

Sıcak bir eve giriyormuşum gibi hissettim.

Beyaz masa örtüleri... Geniş pencerelerden içeri süzülen güneş ışığı... Taze ekmek ve ocakta kaynayan reçelin kokusu... Ahşap raflara özenle dizilmiş kavanozlar — çilek, ayva, incir; ve her birinin üzerinde el yazısıyla yazılmış etiketleri...